خلاصه در یک نگاه
سولاریوم دستگاهی است که با تابش کنترل‌شدهٔ اشعهٔ فرابنفش (UVA و مقدار کمی UVB) پوست را به تولید ملانین و برنزه شدن وا‌می‌دارد. برای نتیجهٔ یکدست معمولاً ۳ تا ۵ جلسه با فاصلهٔ دستکم ۴۸ ساعت لازم است، اولین جلسه باید کوتاه باشد، عینک محافظ الزامی است و افراد زیر ۱۸ سال یا دارای پوست بسیار روشن نباید از آن استفاده کنند.
سولاریوم چیست و چطور پوست را برنزه می‌کند؟
سولاریوم (تخت یا دستگاه برنزه) مجموعه‌ای از لامپ‌های فرابنفش است که نوری شبیه بخش برنزه‌کنندهٔ آفتاب را به‌صورت یکنواخت روی پوست می‌تاباند. پوست در واکنش به این نور، رنگدانهٔ ملانین بیشتری می‌سازد و تیره‌تر میشود. بیشتر نور دستگاه‌های امروزی از نوع UVA است که رنگدانهٔ موجود را تیره می‌کند و بخش کوچکی UVB است که تولید رنگدانهٔ تازه را تحریک می‌کند.
تفاوت دستگاه ایستاده و خوابیده
در دستگاه ایستاده، نور از همهٔ جهات به بدن می‌رسد و نقاط فشار (مثل کتف و باسن در حالت خوابیده) سفید نمی‌مانند؛ به همین دلیل رنگ یکدستتر میشود. دستگاه خوابیده برای کسانی که جلسهٔ طولانی‌تر و آرام‌تری می‌خواهند مناسب است.
اولین جلسهٔ سولاریوم چند دقیقه باشد؟
اولین جلسه همیشه باید کوتاه باشد، چون هنوز نمی‌دانیم پوست شما چطور واکنش نشان می‌دهد. مدت دقیق به توان دستگاه و نوع پوست بستگی دارد و کارشناس مرکز پیش از جلسه آن را تعیین می‌کند. قاعدهٔ اصلی این است: هیچ‌وقت نباید پوست بسوزد یا قرمز شود. اگر پس از جلسه قرمزی دیدید، جلسهٔ بعد را عقب بیندازید و زمانش را کمتر کنید.
برای نتیجه چند جلسه لازم است؟
بیشتر افراد پس از ۳ تا ۵ جلسه تغییر رنگ محسوسی می‌بینند. بین دو جلسه دستکم ۴۸ ساعت فاصله بگذارید؛ رنگدانه‌سازی پوست زمان می‌برد و جلسه‌های پشت‌سرهم فقط خطر سوختگی را بالا می‌برند. پس از رسیدن به رنگ دلخواه، جلسه‌های نگهدارنده با فاصلهٔ بیشتر کافی است.
چه کسانی نباید از سولاریوم استفاده کنند؟
- افراد زیر ۱۸ سال (توصیهٔ سازمان جهانی بهداشت)
- کسانی که پوست بسیار روشن دارند و در آفتاب همیشه می‌سوزند و برنزه نمی‌شوند
- افراد دارای سابقهٔ شخصی یا خانوادگی سرطان پوست، یا خال‌های زیاد و نامنظم
- کسانی که داروهای حساس‌کننده به نور مصرف می‌کنند (برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای آکنه و ...)
- در دوران بارداری و در صورت داشتن بیماری پوستی، پیش از شروع با پزشک مشورت کنید
آماده‌سازی پیش از جلسه
- یک روز قبل، لایه‌برداری ملایم انجام دهید تا رنگ یکدستتر شود.
- روز جلسه آرایش، عطر و دئودورانت نزنید؛ برخی ترکیبات آن‌ها با نور واکنش می‌دهند.
- به‌جای ضدآفتاب معمولی، فقط از لوسیون مخصوص سولاریوم استفاده کنید.
- زیورآلات و لنز را دربیاورید و حتماً عینک محافظ بزنید.
مراقبت بعد از جلسه و ماندگاری رنگ
رنگ برنزه معمولاً ۷ تا ۱۰ روز می‌ماند، چون سلول‌های سطحی پوست به‌طور طبیعی جایگزین می‌شوند. برای ماندگاری بیشتر، چند ساعت بعد از جلسه دوش بگیرید، روزانه از مرطوب‌کنندهٔ بدون الکل استفاده کنید، آب کافی بنوشید و از لایه‌برداری شدید پرهیز کنید.
سولاریوم و سلامت پوست: آنچه باید صادقانه بدانید
اشعهٔ فرابنفش، چه از آفتاب و چه از دستگاه، در صورت استفادهٔ زیاد خطر پیری زودرس و سرطان پوست را افزایش می‌دهد و آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان دستگاه‌های برنزه را در گروه عوامل سرطان‌زا قرار داده است. به همین دلیل در مرکز ما مدت هر جلسه بر اساس نوع پوست کنترل میشود، فاصلهٔ جلسات رعایت میشود و به افرادی که شرایط بالا را دارند خدمات ارائه نمی‌شود. اگر نمی‌خواهید پوستتان در معرض اشعه قرار بگیرد، اسپری‌تن رنگ مشابهی بدون اشعه به شما می‌دهد.
پرسش‌های متداول
هر چند وقت یکبار میتوان سولاریوم رفت؟
بین دو جلسه دستکم ۴۸ ساعت فاصله بگذارید. پس از رسیدن به رنگ دلخواه، یک جلسهٔ نگهدارنده در هفته یا کمتر معمولاً کافی است.
آیا در سولاریوم میشود ضدآفتاب زد؟
ضدآفتاب معمولی جلوی برنزه شدن را میگیرد و برای سطح دستگاه هم مناسب نیست. از لوسیون مخصوص سولاریوم استفاده کنید.
سولاریوم بهتر است یا آفتاب طبیعی؟
در سولاریوم شدت و مدت تابش قابل کنترل است و رنگ یکدستتر میشود، اما هر دو اشعهٔ فرابنفش هستند و باید با احتیاط و بدون سوختن پوست استفاده شوند.
